BLOG | Ογκολογία

Γαστρικός καρκίνος

Λιασής Λάμπρος, MD, PhD, FACS, FRCS, Γενικός Χειρούργος/ Χειρούργος Παχέος Εντέρου και Πρωκτού, Επίκουρος Καθηγητής Κλινικής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Imperial College, Λονδίνο.

Ο γαστρικός καρκίνος, όπως συμβαίνει στην πλειονότητα των κακοηθειών, έχει πολυπαραγοντικές αιτίες. Με λίγα λόγια, για την εμφάνισή του ευθύνονται παράγοντες εξωτερικοί - περιβαλλοντολογικοί, όπως επίσης και εσωτερικοί παράγοντες, είτε σωματικοί, είτε ψυχολογικοί...

Μπορούν οι καλές καθημερινές συνήθειες να συμβάλουν στην πρόληψη;

Λιασής Λάμπρος, MD, PhD, FACS, FRCS, Γενικός Χειρουργός/ Χειρούργος Παχέος Εντέρου και Πρωκτού, Επίκουρος Καθηγητής Κλινικής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Imperial College, Λονδίνο.

Ο γαστρικός καρκίνος, όπως συμβαίνει στην πλειονότητα των κακοηθειών, έχει πολυπαραγοντικές αιτίες. Με λίγα λόγια, για την εμφάνισή του ευθύνονται παράγοντες εξωτερικοί - περιβαλλοντολογικοί, όπως επίσης και εσωτερικοί παράγοντες, είτε σωματικοί, είτε ψυχολογικοί. Παράλληλα, ο καρκίνος του στομάχου έχει συσχετιστεί τόσο με τη διατροφή, όσο και με καταχρήσεις ουσιών.

Ο ρόλος της κληρονομικότητας

Ο γαστρικός καρκίνος έχει συσχετιστεί, επίσης, και με την κληρονομικότητα. Ένα άτομο διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης, εάν ένα άτομο της οικογένειάς του έχει εμφανίσει ήδη γαστρικό καρκίνο.

Επιπλέον, υπάρχουν και παθήσεις κληρονομικής φύσεως, οι οποίες προδιαθέτουν τους πάσχοντες για εμφάνιση της νόσου. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η οικογενής πολυποδίαση, με τα άτομα που την εμφανίζουν να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο του στομάχου κάποια στιγμή της ζωής τους.

Διάγνωση

Ο γαστρικός καρκίνος αποτελεί την 5η συχνότερη κακοήθεια στον κόσμο, με το 70% των περιστατικών να εμφανίζονται στις αναπτυσσόμενες χώρες. Στον ελληνικό χώρο διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο περίπου δύο άτομα με καρκίνο στομάχου ανά 100.000 πληθυσμού.

Η πιο αξιόπιστη διαγνωστική μέθοδος είναι η γαστροσκόπηση με τη λήψη βιοψιών. Η γαστροσκόπηση αποτελεί επεμβατική μέθοδος και εφαρμόζεται μόνο σε άτομα με συμπτώματα ή σε άτομα υψηλού ρίσκου. Γίνεται, λοιπόν, αντιληπτό ότι δεν υπάρχει τεκμηριωμένη μέθοδος προληπτικού ελέγχου στον γενικό πληθυσμό.

Άτομα που έχουν στην οικογένειά τους ιστορικό γαστρικού καρκίνου, άτομα που πάσχουν από οικογενή πολυποδίαση, καθώς και άτομα που μεταναστεύουν από περιοχές όπου είναι ενδημικός ο γαστρικός καρκίνος (Ανατολική Ασία, Ρωσία και Νότια Αμερική) ανήκουν στην ομάδα που χρειάζεται να προβεί σε διαγνωστική γαστροσκόπηση προληπτικού τύπου.

Διατροφή και Άσκηση: Διατηρώντας τον οργανισμό υγιή

Η χρήση τροφών που έχουν συντηρηθεί σε αλάτι ή έχουν καπνιστεί (παστά φαγητά), καθώς και οι επεξεργασμένες τροφές (junk food, κονσέρβες), αποτελούν γενικά ‘κόκκινο πανί’ για την εμφάνιση του γαστρικού καρκίνου. Αντιθέτως, συνιστάται στο καθημερινό μας διαιτολόγιο να περιλαμβάνεται ικανοποιητική ποσότητα φρούτων και λαχανικών, να γίνεται περιορισμένη χρήση αλατιού και γενικώς, να αποφεύγονται τα γεύματα επεξεργασμένου τύπου.

Το κάπνισμα και το αλκοόλ αποτελούν αιτίες πολλών κακών, στα οποία υπάγεται και η αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης παθήσεων του πεπτικού συστήματος. Αποφυγή του καπνίσματος, μείωση της κατανάλωσης μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ, ισορροπημένη διατροφή, πλούσια σε φυτικές ίνες, μείωση στην αναλογία των λιπαρών τροφών και των υδατανθράκων, όπως επίσης και σταθερό πρόγραμμα κενώσεων, μπορούν να συμβάλουν στην αρμονική λειτουργία του πεπτικού μας συστήματος.

Επιπλέον, είναι αποδεδειγμένο ότι η άσκηση παρουσιάζει γενικώς ευεργετικά αποτελέσματα στον οργανισμό, καθώς έχει συνδεθεί με τη μείωση εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη και καρδιαγγειακών παθήσεων. Σχετίζεται δε, με την απελευθέρωση ορμονών από τον εγκέφαλο (ενδορφίνες) που προκαλούν αίσθημα ευεξίας, ενώ μελέτες δείχνουν ότι τονώνει και ενδυναμώνει το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Έμμεσα λοιπόν, η άσκηση παίζει τον ρόλο της και στην πρόληψη του γαστρικού καρκίνου, χωρίς ωστόσο να έχει καταγραφεί κάποια άμεση συσχέτιση, βάσει των παρόντων δεδομένων.

Στρες και γαστρικός καρκίνος

Ο ανθρώπινος οργανισμός έχει ψυχοσωματική λειτουργία: φυσικές παθήσεις εκδηλώνονται σωματικά και σωματικές παθήσεις έχουν επίσης ψυχική συνιστώσα.

Το στρες αποτελεί την κυριότερη αιτία για αιφνίδια καρδιακά επεισόδια. Και παρόλο που το στρες επηρεάζει το καρδιαγγειακό κατά μεγάλο βαθμό, παράλληλα προκαλεί και την αντίδραση όλων των οργάνων ανεξαιρέτως. Ο ανθρώπινος οργανισμός δημιουργήθηκε με τέτοιο τρόπο, ώστε να αντιδρά σε συνθήκες στρες προσπαθώντας να επιβιώσει. Το στρες λοιπόν, μπορεί έως ένα σημείο να δρα ευεργετικά για τον οργανισμό, εφόσον υφίσταται μία εξωτερική απειλή.

Ωστόσο, στη σύγχρονη κοινωνία «καταφέραμε» να ενεργοποιούμε αυτούς τους μηχανισμούς αχρείαστα και με παρατεταμένη διάρκεια, σε καθημερινή βάση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, αντί να έχει ευεργετικά αποτελέσματα, τελικά να καταπονεί τον οργανισμό και να αυξάνει τις πιθανότητες για πολλαπλές και σοβαρές νοσογόνους καταστάσεις.

Μεταξύ άλλων, το στρες έχει ως αποτέλεσμα και την υπερέκκριση του υδροχλωρικού οξέος στο στομάχι. Αυτό δημιουργεί το αίσθημα του πόνου και του καψίματος που μπορεί να νιώθει κάποιος όταν είναι αγχωμένος ή βρίσκεται σε συνθήκες μεγάλης έντασης. Η παρατεταμένη υπερέκκριση αυξάνει συνήθως την πιθανότητα εμφάνισης πεπτικού έλκους. Έτσι, δημιουργούνται συνθήκες, όπως για παράδειγμα η χρόνια ατροφική γαστρίτιδα και οι επιμολύνσεις με το βακτήριο H. Pylori, οι οποίες αποτελούν ανεξάρτητους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση του γαστρικού καρκίνου.

Είναι απαραίτητο, λοιπόν, να υιοθετούμε συνήθειες που συμβάλλουν στη χαλάρωσή μας και στην τόνωση της ψυχολογίας, καθότι αυτές θα συμβάλουν κατ' επέκταση και στην αποφυγή εμφάνισης σωματικών προβλημάτων.

 

Βιβλιογραφία

• American Cancer Society: Cancer Facts and Figures 2021. American Cancer Society, 2021.
• Screening and surveillance for gastric cancer in the United States: Is it needed? Copyright a 2016 by the American Society for Gastrointestinal Endoscopy 0016-5107
• Buas MF, Vaughan TL: Epidemiology and risk factors for gastroesophageal junction tumors: understanding the rising incidence of this disease. Semin Radiat Oncol 23 (1): 3-9, 2013
• Updates on Management of gastric cancer. Curr Oncol Rep. 2019 Jun 24;21(8):67. (doi: 10.1007/s11912-019-0820-4.)

GC-LivingHabits&Prevention_Blog_12/2021